دوشنبه 13 شهریور 1396  11:51 ق.ظ    ویرایش: دوشنبه 13 شهریور 1396 12:03 ب.ظ

 

 


بعلت بیكاری كشتیها، بعضی از صاحبان كشتیهای كانتینری در جستجوی كالاهایی برای حمل هستند  كه بیشتر برای انواع كشتی های دیگر مناسبند تا كشتی های آنها. 


پیش از اینكه كشتیرانی خطوط منظم بواسطه ورود كانتینر دچار تحول و دگرگونی شود، كشتی های چند منظوره حاكمان بلامنازع این عرصه بودند.كشتی های سنتی باعرشه میانی [1] چه با مخازن آب و سوخت زیر كشتی چه بدون آن محدودیت های خودشان را در رابطه با حمل و نقل كالا دارا بودند و علاوه بر نیاز به خدمه زیاد، سرعت كمی داشتند ،اما با این وجود انعطاف پذیر بودند.

در زمان وجود تقاضای زیاد برای حمل كالا ، این کشتی های سنتی به راحتی به دیگر تجارتها می پرداختند مانند حمل فله هایی چون گندم،كود و كالاهای مشابه فله مانند الوار و فلزات و این چیزی است كه در مورد كشتی های امروزی نمی توان گفت خصوصاً آنهایی كه دارای ساختار شبکه ایی بوده(cellular) یا روباز هستند.

با این حال وقتی كه مالكان می بینند سرمایه های گران قیمت آنها بدنبال افزایش میزان كالاهای غیر كانتینری بیكار مانده و پولشان از دست می رود،  بدنبال طیف كالاهای حمل شونده در كانتینرها هستند. به طور مثال خطوط مرسك،بیش از 10 هزار کانتینر تخت روباز راجهت عملیات خود برنامه ریزی کرده است.

شركت هدف خود را استفاده از این تجهیزات جهت حمل كالاهای نیمه فله و كالاهایی كه خارج از اندازه معمول هستند، عنوان می كند. این اپراتور دانماركی اظهار نموده است: بواسطه حمل و نقل و بر نامه ریزی مناسب، كالاهای نیمه فله به راحتی به صورت تركیبی از كالاهای یكپارچه در كشتی های مختلف در حال خدمت در مسیرهای جاری خطوط مرسك درمی آیند.

مرسك احتمالاً به خوبی مشكلات مرتبط با تركیب كالاهای نیمه فله خارج از عرف را با ترافیك كانتینر مورد ارزیابی قرار داده و به این واقعیت كه تجهیزات خریداری شده معمولاً با اسپریدرهای استاندارد مناسب آن جابه جا می شوند  و ممكن است دیگر اپراتورها به اندازه ی كافی ار این لحاظ آمادگی نداشته باشند توجه كرده است. 

 هنگامی كه یك مالك  موافقت می كند كالایی را حمل كند كه قابلیت كانتینری شدن را ندارد، بعضی تغییرات ساختاری باید در كشتی صورت گیرد.این مسئله می تواند شامل تقویت تانك های بالایی ،برداشتن همه یا بخشی از دیواره های جلویی یا اضافه كردن حلقه های مهاربندی باشد.

چنین تغییراتی به طور معمول نیازمند تایید به وسیله ی كشورهای صاحب پرچم  و مؤسسات طبقه بندی جهت حمل هر گونه كالایی است. درجاهایی كه تغییرات نیازمند عملیات شکل دهى و جوشکاری است، باید برآورد خطر و مراقبت های ویژه ای صورت بگیرد، خصوصاً در رابطه با محل قرارگیری تانك های سوخت و دیگر مواد قابل اشتعال .

همچنین باید به آیین نامه تامین كالای كشتی ([2] CSM) توجه شود و اینكه آیا این راهنما جهت توجه به هر چیز دیگری به غیر از استانداردهای كالای كانتینری نوشته شده است یا خیر. لازم است اصول جدید مهاربندی جهت استفاده روی كشتی به فهرست  آیین نامه تامین كالا اضافه و گواهی های مناسب ضمیمه شود.

اهمیت آیین نامه تامین كالا اغلب حتی روی كشتی های غیر كانتینری، هنگام بارگیری كالای نیمه فله كه به طور روزمره صورت می گیرد، نادیده گرفته می شود. حتما باید حادثه ای رخ دهد و نتایج تحقیقات روشن كند كه آیین نامه تامین كالا كافی نبوده یا مورد توجه قرار نگرفته است، تا آنگاه شاید جریمه های سنگین و مشكلات متوجه كشورهای صاحب پرچم، دنبال شوند.

همچنین وقتی كانتینر استاندارد ایزو  برای حمل مواد معدنی فله استفاده می شود، مراقبت لازم باید صورت گیرد. كالاهای فله می توانند بسیار چگالیده باشند و حتی كانتینری كه تنها بخشی از آن پر شده می تواند تنش های اساسی خطرناكی ایجاد كند. مهمتر از آن این است كه یك كانتینر كه سنگین تر از حد مجاز ایمنش است می تواند تهدیدی برای پرسنل باشد زیرا خطری برای پاره شدن كابل های جرثقیل و ایجاد خرابی در ماشین آلات است. در هر زمان ممكن كالای درون كانتینر باید بطور یكنواخت توزیع شود، به خاطر بسپارید كه كالای درون كانتینر در طول حمل ونقل می تواند تغییر كند و مشكلات عدیده ای ایجاد كند.

كلوب همچنین در مورد كالاهای فله در كانتینرها خاطر نشان كرده است كه بسیاری از كالاها نیازمند تهویه هوا و نظارت می باشند و بعضی از آنها دارای سطحی از رطوبت هستند كه مشكلاتی برای مدیریت ایجاد می كند. بعضی از آنها ممكن است میل طبیعی برای ایجاد خود گرمایی (گرما زایی) داشته باشند، یعنی اینكه آنها در ماده 2 فصل هفتم کنوانسیون سولاس طبقه بندی می شوند(حمل كالای خطرناك به صورت بسته بندی شده) به علاوه نیاز به IMDG  كد ممكن است حمل كالاهای معینی را ممنوع سازد.

همچنین بر طبق تجربه بعضی از خطوط كانتینری ممكن است به استفاده از كانتینرهای [3] flexitank برای حمل كالاهای نامناسب وسوسه شوند.  به طور مشخص استفاده از flexitankها را برای حمل رسوبات ته مخازن سوخت، پساب های نفتی و مواد شیمیایی نمونه هایی از این موارد است.

مشكل اصلی در رابطه با استفاده از  تانكهای دو یا سه لایه ی بی دوام، بجای نوع چهارلایه مقاوم است. 



[1]Tween-decker

[2]Cargo Securing Manual

[3]Flexitank یكی از تجهیزات مخصوص برای حمل كالاهای فله غیرخطرناك می باشد كه از جنس پلاستیك ساخته می شود. این تانك پلاستیكی كه ظرفیتی حدود 14 الی 24 هزار لیتر دارد معمولا  درون كانیتنرهای استاندارد 20 فوتی قرار می گیرد.در این كانتینرها معمولا مایعات،تولیدات صنعتی و غذایی بی خطر حمل می شود. (قائدی حیدری) برای اطلاعات بیشتر در مورد اینجا کلیک کنید.

   


نظرات()  
سه شنبه 7 شهریور 1396  02:13 ب.ظ    ویرایش: چهارشنبه 8 شهریور 1396 09:02 ب.ظ

 

  



دو نکته مهم:


1- این مقاله بار اول در مجله پیام دریا شماره 189 و تاریخ اسفند 1388 چاپ شده است.( البته در این مقاله من اسم ماشین آلات را به زبان انگلیسی که در زبان فارسی هم رایج است نوشته بودم ولی به جهت فارسی سازی مجله محترم اسامی رو به فارسی نوشته اند که خوب به نحوی از نظر نگارش و کلمه به نظر من نادرست هست).

 2- برای دیدن تصاویر این ماشین آلات کافیست نام انگلیسی را در بخش تصاویر سایت گوگل جستجو کنید(برای اینکه سرعت بارگذاری صفحه کم نشود من تصویر ماشین آلات را اضافه نکرده ام).


 

معرفی تعدادی از ماشین آلات مورد استفاده در بنادر


1-      جرثقیلهای جابجا کننده کانتینر

بنام های ( Ship-to-Shore Cranes، container handling gantry crane، container crane) خوانده می شوند. این گروه به ترتیب از جرثقیل های ساده تا جرثقیل هایی برای ظرفیتهای جابجایی بالا وجود دارند و برای تخلیه و بارگیری کانتینر از کشتی های کانتینری مورد استفاده قرار می گیرد. این جرثقیل ها دارای ساختاری هستند که امکان حرکت در کنار ساحل را به آنها می دهد و همچنین دارای یک کفه متحرکند که آنرا (spreader) می نامند. Spreader  بالای کانتینر قرار گرفته و سپس در چهار نقطه ی قفل شدنی کانتینر که (cornercastings) نامیده می شود قفل می شود و سپس آنرا بلند می کند. بطور معمول این جرثقیل ها در هر بار یک کانتینر را جابجا می کند اما بعضی از نسل های جدیدتر آنها در هر بار 2 کانتینر 20 فوتی را بلند می کند. این جرثقیل ها برای اولین بار توسط Paceco Corp و برای Matson ( یک پایانه دریایی در Alameda کالیفرنیا) در اوایل 1960 ساخته شد که Portainer نامیده شد.

شاید این سوال پیش بیاید كه این جرثقیلها با این عظمت در بندر سرهم بندی می شوند یا به طور آماده به ساحل آورده می شوند. در پاسخ به این سوال باید گفت: اغلب این جرثقیل ها بطور آماده یا مونتاژ شده و بوسیله کشتی های تانکر تبدیل شده(تغییر کاربری داده شده) تحویل داده می شوند و در هنگام حمل، این جرثقیل ها را به عرشه کشتی جوش می دهند.


 2- RTG Cranes

جرثقیلی متحرک با چرخها لاستیكی (Rubber Tyred Gantry crane ) که یکی از ماشینهای پر کاربرد در پایانه های کانتینری بزرگ با ظرفیت بیش از میلیونها TEU می باشد و جهت حمل و نقل کانتینر بکار می رود. این جرثقیلها تنها می توانند مسافت محدود مستقیمی را طی كنند و اقدام به چیدن كانتینرها در ردیفها چسبیده به هم و روی هم بپردازند. از این جرثقیل علاوه بر پایانه ها در محوطه چیدمان کانتینر و خصوصا زمانیکه چیدمان متراکم کانتینرها هدف باشد استفاده می شود و قابلیت پوشش چندین خط ریل یا جاده  را داراست. شکل ساختاری آن از کنار بسیار شبیه به Straddle Carrier است اما دارای یک جرثقیل متحرک نیز می باشد. در واقع ریچستكرها یا ماشین آلات دیگر، كانتینرها را اغلب به محدوده تحت عملیات این جرثقیلها می آورند و سپس RTG كانتینرها را متناسب با اصول چیدمان در محل مورد نظر قرار می دهد.


3- Rail mounted gantry crane 

مانند RTG Crane می باشد اما بجای لاستیک روی ریل حرکت می کند. این دو نوع جرثقیل(RMG) تنها به دو جهت رفت و برگشتی می تواند حرکت کند و برای چیدمان کانتینرهای 20 و 40 فوتی در محوطه بندر مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع جرثقیل در اندازه ها ی مختلف و متناسب با ظرفیت و عملیات بندر طراحی و ساخته می شود.در بنادر با حجم تردد بالای کانتینر و بمنظور افزایش مکانیزه کردن بندر و نیاز کمتر به نیروی انسانی بکار گرفته می شود. مزیت نوع ریلی بر لاستیكی در استفاده از نیروی برق برای حرکت، پاک بودن از نظر آلودگی، ظرفیت بیشتر جابجایی و سرعت حرکت بیشتر در حین حمل بار می باشد. این نوع جرثقیل خصوصا کارایی زیادی برای ترانسشیپ(انتقال کالا از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر)کانتینر در مقیاس بزرگ، بین جاده و ریل دارد.


4- جرثقیل های مخصوص جابجایی کالاهای فله

این جرثقیل بیشتر در بنادری که بیشترین میزان واردات و صادرات کالاهای فله را دارند کاربرد دارد. به دو نوع ثابت و متحرک تقسیم می شوند. این جرثقیل ممکن است برای تخلیه و بارگیری انواع مختلف کشتی یا محموله بکار گرفته شود بنابراین باید قابلیت هماهنگی با این شرایط را داشته باشد. برای این منظور جرثقیلها داری انواع ابزارهای فرعی مانند: چنگک(grab)، قلاب(hook) و غیره می باشند که در ادامه بعضی از آنها را معرفی می کنیم:

1-grab for timber (چنگك مخصوص حمل الوار)

2-  Automatic grab for steel rolls( برای حمل رول یا حلقه های ورق فلزی)

3- Grab for Scrap metal ( حمل آهن آلات اسقاطی)

4- grab for coal and loose ( حمل زغال سنگ و مواد فله مانند انواع كود)

 

 5Reach Stackers

با هدف کاربرد در عملیات کانتینری در اندازه های کوچک و متوسط ساخته شده است. این وسیله برای کار در محیطهای صنعتی مناسب می باشد و راه حل موثری  برای حمل و نقل کانتینر و  هماهنگی با تریلرها است. ریچستکر دارای قابلیت جابجایی بسیار سریع کانتینرها در فاصله کوتاه  و چیدن آنها در ردیف های مختلف متناسب با نیاز به دسترسی است. ریچستکر بعلت قابلیت انعطاف و راندمان بالاتر نسبت به لیفتراک جایگاه خوبی در بازار بدست آورده است. ریچستکر ها معمولا توانایی چیدین 4 کانتینر روی هم و تا عمق دو ردیف را دارند.

 از معایب آن: فضا امری حیاتی در انبار و محل چیده شدن کانتینرها دارد بنابراین باید از حداکثر فضا استفاده کرد. اما این وسیله برای دور زدن و حرکت به اطراف نیاز به فضای زیادی دارد و همیشه باید فضای معینی برای راحتی عملیات آن در میان کانتینرها در نظر گرفت.


6- Straddle Carriers

اگر به معنای فارسی این کلمه در زبان فارسی نگاه کنید "میان دو پا قرار دادن " ترجمه شده است. این وسیله داری 4 ستون یا پایه است که کانتینرها را در میان پایه های خود یا در شکم جای می دهد و حمل می کند. از سریعترین سیستمها می باشد که برای حمل و نقل در پایانه هایی با ظرفیت  بین 100000 تا 4000000 TEU در سال استفاده می شود. Straddle Carrier ها مانند یک سیستم مستقل عمل می کند و معمولا توانایی چیدن 4 کانتینر را روی هم دارند.

همچنین عیبی که در ریچستكرها وجود داشت به علت قابلیت چرخش لاستیكها( چرخها) به هر چهار جهت رفع شده و در حداقل فضا می توانند در هر لحظه به هر چهار جهت اصلی حرکت کنند، و قادر به چیدن كانتینرها در فواصل بسیار نزدیك به هم می باشند كه این قابلیت از مزایای آنها نسبت به ریچستكرها است. در Straddle Carrierهای بزرگ گاهی دو کانتینر با هم در میان پاها گرفته می شود که سرعت حمل و نقل را نسبت به ریچستكرها، 2برابر می کند. البته تنها عیبی که نسبت به ریچستکر دارد سرعت پایین آن (حدود 30 کیلومتر با بار) است.


 7- Empty Container Handler and    Empty Lift Trucks

جهت استفاده از حداکثر فضای موجود باید کانتینرهای خالی را روی هم  و نزدیک به هم چید. جهت هر چه سریعتر انجام دادن این عمل و افزایش کارایی از این ماشینها استفاده می شود. شاید فرق این وسایل با نوع حمل كننده كانتینر پر در قابلیت چیدن كانتینر در ارتفاع باشد كه این عملیات نیز بعلت خالی بودن كانتینرها امكان پذیر است. در واقع نوعی ریچستکر یا لیفتراک هستند که تنها برای جابجایی کانتینرهای خالی کاربرد دارند.


8- Mast Lift Trucks

علاوه بر سیستم حمل با ریچستکر هنوز در سراسر دنیا از لیفتراک های سنتی برای حمل کانتینر و کالاهای دیگر استفاده می شود و‌ آنها نقش مهمی را در بنادر ایفا می کنند.


9- Terminal Tractors

برای تخلیه و بارگیری کانتینرها در بنادری که دارای ترافیک زیاد است و همچنین برای عملیات های صنعتی بكارگرفته می شود .

این ماشین ها {به زبان عامیانه به ماشینهای سنگین یدك كش كه كفی یا پشت بند(تریلر) را می كشند "اسب " می گویند} كه تشكیل شده از اسب و تریلر است داری ساختمان و وی‍‍ژگی های مخصوص به خود می باشد كه سرعت جابجایی كانتینر و بارها را بیشتر می كند. از جمله این ویژگی ها می توان مصرف سوخت پایین تر، نحوه اتصال یا رها سازی آسان تریلر كه باعث افزایش سرعت جابجایی نسبت به انواع مشابه که در صنعت حمل ونقل جاده ای مورد استفاده قرار می گیرند، می شود را می توان نام برد.

نکته: در محوطه بندری که این ماشین آلات( كل ماشین آلاتی كه در بالا معرفی شد) کار می کنند با توجه به وزنی که در هر عملیات توسط آنها جابجا می شود باید زیر سازی محوطه چیده شدن کانتینرها بسیار مقاوم و اصولی باشد که مستلزم هزینه های سنگینی برای زیر سازی است. بنابراین پیش از  استفاده از این ماشین آلات باید مسائلی همچون مقاومت زمین را در نظر گرفت.


10- دوبه یا (Lighter (barge

شناور یا دوبه نوعی قایق ته پهن بدون موتور است که برای جابجا کردن محموله ها از /به کشتی لنگر انداخته مورد استفاده قرار می گیرد. دوبه ها معمولا خود دارای نیروی محرکه نیستند. امروزه این دوبه ها با کمک یدک کش ها حرکت می کنند اما در گذشته بوسیله پاروهای بلندی بنام(sweeps) رانده و هدایت می شدند و برای حرکت آنها از جریان آب کمک گرفته می شد . این دوبه ها در گذشته و پیش از بکارگیری تکنولوژی های امروزی توسط افراد ماهری بنام دوبه رانان (lightermen) هدایت می شدند. اینکه لغت لایتر از کجا آمده یا چرا بکار گرفته شده کاملا مشخص نیست. امروزه از این لغت برای نامیدن نوع جدیدی از کشتی با نام(Lighter Aboard Ship = LASH) استفاده می شود. استفاده از دوبه های سبک سازی(lighter barges) منجر به ظهور یدک کش های مخصوص بخود نیز شد که برای یدک کشی این دوبه ها بکار می رود اما نیروی کافی برای یدک کشی کشتی های بزرگ را ندارد. این یدک کش ها را(Lighter Tug) می نامند.

در هنگ کنگ از این دوبه ها برای جابجایی کالاها(بیشتر کانتینر) بسیار استفاده می شود و بعضی از انها به جرثقیل هایی نیز مجهز شده اند اما بدون موتور هستند و برای حرکت و هدایت آنها از یدک کش ها استفاده می شود. در واقع عملیات تجاری و حمل ونقل دریایی در بعضی از بنادر که دارای عمق کمی هستند یا اسکله هایی که در کناره های رودخانه ها ساخته شده اند بسیار وابسته به دوبه هاست.


11- یدک کش(Tug Boat)

برای کشیدن یا هل دادن کشتی های بزرگی که خود قادر نبوده  یا مجاز به حرکت نیستند مانند زمان پهلوگیری کشتی، یا حرکت در لنگرگاههای شلوغ یا کانال های باریک یا حرکت دادن کشتی دارای نقص فنی و همچنین شناورهایی که خود دارای نیروی محرکه نباشند مانند دوبه ها و غیره کاربرد دارد. علی رغم جثه کوچک دارای قدرت زیادی است و گاهی بگونه ای ساخته می شوند که توانایی رفتن به دریا و اقیانوس را نیز دارند. تعدادی از یدک کش ها بعنوان یخ شکن یا قایق نجات بکار گرفته می شوند.

 

 لطفا در صورت استفاده از مطالب، منبع ذکر شود.

   


نظرات()  

SeaTrade & Transport

زكات علم آموختن آن به دیگران است