مبحث حمل با کانتینر  به چند بخش که در زیر مشخص شده تقسیم می شود که من به مرور هر بخش را دریک پست بروز می کنم. در این پست بخش اول را می توانید مطالعه کنید. علت اینکه عکسها را بصورت لینک قرار دادم این است که باعث کاهش سرعت بالا آمدن وبلاگ می شد.

اهداف یادگیری

* آشنایی با اینکه حمل با کانتینر دارای چه مزایایی می باشد و شناخت انواع مختلف آن

* آشنایی با شیوه های تخلیه و بارگیری در کانتینر

* آشنایی با انواع کشتی های مخصوص حمل در حمل کالا با کانتینر

* آشنایی با خسارت وارده به کانتینر

* آشنایی با ترمینالهای کانتینر در مبادی ورودی ایران

---

آشنایی با اینکه حمل با کانتینر دارای چه مزایایی می باشد و شناخت انواع مختلف آن

پیشرفت تکنولوژی در زمینه حمل و نقل باعث گردیده تا متصدیان حمل و نقل تمام سعی و کوشش خود را بکار برند تا محمولات سریعتر و سالمتر به مقصد برسد.یکی از این پدیده ها که باعث تسهیل حمل و نقل بین المللی می گردد حمل کالا بوسیله کانتینر( Container)است.اصولا استفاده از کانتینر از اواسط دهه ۱۹۶۰ رایج گردید.اصولا کانتینرهای استاندارد از سال ۱۹۶۵ به بعد وارد بازار حمل و نقل گردیده و مورد استفاده قرار گرفت و باعث شد تا هزینه های حمل و نقل و بسته بندی کاهش پیدا کند.

استفاده از کانتینر امکان حمل انبار به انبار را بهتر ممکن می سازد.در سیستم حمل و نقل٬ اگر بتوان تعداد دفعات بارگیری و تخلیه کالا را بصورت واحدهای پراکنده کاهش داد٬ ضمن سرعت بخشیدن به کار تخلیه و یا بارگیری ٬کالا با آسیب کمتری بدست صاحبان آن خواهد رسید.حمل با کانتینر این را ممکن می سازد تا واحدها و بسته های زیادی را در کانتینر قرار داده و در واقع بارهای متعددی را بصورت «یک پارچه» (Unitization )در آورد.

*اینک ضمن بررسی مختصر مزایای حمل با کانتینر اشاره ای هم به مزایای یک پارچه سازی خواهیم نمود.

  ۱-مزایای حمل با کانتینر

۱-۱ کاهش خسارت ناشی از شکستگی ٬ خراب شدن یا سرقت مورد بیمه

۲-۱ کاهش هزینه های بسته بندی ٬ تخلیه و بارگیری کالای مورد بیمه

۳-۱ حمل یکجای مورد بیمه در کانتینر با توجه به ظرفیت آن

۴-۱ حمل با کانتینر امکان تحویل کالا را از محل تولید به مصرف ممکن می سازد(Door to Door )

۵-۱ حمل با کانتینر سرعت کار بار گیری و تخلیه را افزایش می دهد.

 

۲-مزایای یکپارچه سازی کالا در حمل با کانتینر

۱-۲ حذف جابجایی سنتی کالا از سیستم حمل و نقل

۲-۲ حداکثر بهره گیری از فضای مفید وسایل حمل

۳-۲ تسهیل در آماده سازی کشتی برای عملیات بارگیری و تخلیه

۴-۲ ممانعت از بارگیری اضافی(Over storage) در وسیله حمل

۵-۲ ایجاد ایمنی و تعادل بهتر و سریعتر در کشتی

۶-۲ کاهش مبادله اسناد مربوط به کالا که باعث وقفه و معطلی در عملیات بارگیری و تخلیه می گردد.

 اصولا سیستم حمل و نقل بین المللی کلیه این کوششها و مساعی را بدین جهت مبذول می دارد که بتواند از سرمایگذاریهای انجام شده در این سیستم بهترین بهره برداری را بنماید.

بسیاری از کارشناسان سیستم حمل و نقل براین عقیده اند که پیدایش کانتینر در واقع همان انقلاب تکنو لوژیکی در صنعت حمل و نقل بوده است.«اگر فرض کنیم حمل کالا بوسیله کانتینر اتفاق افتاده و تمام شده باشد ٬ توسعه آن هنوز ادامه داردو در دهه آینده با سرعت زیادتری شکل تکمیلی خود را طی خواهد کرد و مسیر های جایگزینی ٬ تغییر در توازن کالا های وارده و صادره و نوع تکنو لوژی و عملیات مورد بهره برداری از جمله عواملی است که ریسک سر مایه گذاری این سیستم را بالا می برد.در مورد کشور خودمان نخست باید بررسی کرد که چند درصد از مبادلات بین المللی ایران را کالاهای قابل حمل با کانتینر تشکیل می دهد و سهم فعلی مبادله کالا با کانتینر چه فاصله ایی با این درصد از مبادلات دارد؟ جالب است بدانیم که کانتینر بعنوان محفظه ٬ متعلق به خط کشتیرانی است یا خط کشتیرانی آن را از مالکش اجاره کرده است. باید در هر مسیر تجاری محاسبه شود که تعداد دفعاتی که کانتینر از مبداء اولیه پر شده و پس از تخلیه در مقصد نهایی٬ به مبداء اولیه باز می گردد چند بار در سال است».(از کتاب ٬ راهنمای استفاده از کانتینر برای حمل کالا ٬ تالیف ملک رضا ملک پور)

 ۳-انواع کانتینر

همانطور که قبلا اشاره کردیم٬ کانتینر ها از بدو پیدایش خود ٬ یعنی حدود نیم قرن قبل تاکنون تحولات ساختاری فراوانی را پشت سر گذاشته اند. کانتینرها ابتدا از چوب ساخته می شد که هنوز نوع چوبی آن وجود دارد. امروزه اغلب کانتینرها از آهن ساخته شده است. کانتینر هایی که از فایبر گلاس ساخته شده وجود دارد که ضمن مقاوم بودن بسیار سبک و جابجایی آن ساده تر است.در سالهای اخیر کانتینر هایی از جنس آلومینیوم به بازار عرضه شده که بسیار مقاوم و سبک است.کانتینر های یخچالی دارای اسکلت دوجداره هستند و به همین دلیل درجه حرارت را ثابت نگه می دارند و بدین طریق از فساد محصولات و مواد غذایی جلوگیری می شود.تولید و ساخت کانتینر ها ضمن اینکه از استانداردهای بین المللی تابعیت می کند باید براساس معیارهای سازمان بین المللی استاندارد باشد.کانتینر ها را می توان از نقطه نظر ابعاد ٬ وزن٬ اندازه به شرح زیر طبقه بندی نمود.

با توجه به جدول ذکر شده در بالا انواع متفاوتی از کانتینر تولید می شود که برای مصارف گوناگون در شبکه حمل و نقل مورد استفاده قرار می گیرد. البته کانتینر هایی با ارتفاع بیشتر از آنچه که در جدول بالا ذکر گردیده وجود دارد.

 کانتینر هایی که با در نظر گرفتن اطلاعات مشرو حه در جدول تولید می شوند عبارتند از:

تذکر:با کلیک روی اعداد یا کلمه عکس می توانید عکسهایی از کانتینر ها را ببینید

۱-۱-۳ کانتینر برای حمل کالای متفرقه(General cargo containers)عکس

۲-۱-۳ کانتینر های بسته(Closed containers)عکس

۳-۱-۳ کانتینر های روباز(Open top containers) عکس

۴-۱-۳کانتینر هایی که پهلوی آنها باز است.(Open side containers) عکس1 2

۵-۱-۳ کانتینر هایی که رو و پهلوی آنها باز است.(Open top,Open side container)عکس

۶-۱-۳ کانتینر هایی که رو ٬ پهلو و پشت آنها باز است.(Open top,Open side,Open end containers)عکس

 

 ۲-۳ کانتینر های مخصوصی که دارای کنترل درجه حرارت هستند.

۱-۲-۳ کانتینر های یخچالی(Refrigerated containers) عکس 1 2

۲-۲-۳ کانتینر های عایق دار(Insulated containers)

۳-۲-۳ کانتینر های حرارتی(Heated containers)

۳-۳ کانتینر های مخزنی(Tank containers) عکس

۱-۳-۳ کانتینر های مخصوص حمل مایعات عکس

۲-۳-۳کانتینر های مخصوص حمل گاز فشرده (عکس 1 2 )

۳-۳-۳ کانتینر های مخصوص حمل کالای فله(Bulk cargo containers)

۴-۳ کانتینر های کفی(Platform containers) عکس  1 2

۵-۳ کانتینر های داری تهویه (Ventilated containers)

۶-۳ کانتینر های سوپر رک(Super Rack Container)(با تشکر از آقای م.ح)

 

۱-۳ کشتی های حمل کانتینر و کشتی های رورو (RO.RO)

ساخت کشتی های مخصوص حمل کانتینر در مقایسه با سایر کشتی هاحمل ونقل بسیار گران تر است، اما با توجه به اقتصادی بودن استفاده و بهره برداری از این نوع کشتی ها توجه سرما یه گذاران به اینکار جلب شده است، زیرا این کشتی ها در مقایسه با سایر کشتی ها ی حمل و نقل هزینه های بندری کمتری خواهند داشت که چنانچه عامل حداقل نیروی انسانی را هم در نظر بگیریم، متوجه می شویم که این کار دارای مزایای فراوانی است. کشتی های حمل کانتینر تحولات ساختاری فراوانی را در طول نیم قرن گذشته پشت سر گذاشته اند،بطوریکه امروزه بیمه گران و متصد یان حمل و نقل دریایی در واقع با  نسل سوم این گونه شناورها  مواجه هستند که ضمن دارا بودن کلیه امکانات از انعطاف پذیری فوق العاده زیادی برخوردار هستند. با توسعه و گسترش حمل و نقل کانتینر ، استفاده و کاربرد این نوع کشتی ها فزونی خواهد گرفت. این کشتی ها به نحوی ساخته می شوندکه قادرند ضمن پذیرش انواع کانتینر با ابعاد و اوزان مختلف ، تریلر، خودرو و سایر ابزار و ادوات را درخود جای دهند.طول این کشتی ها ۲۵۰متر و عرض آنها ۳۲متر و ارتفاع آنها ۲۸متر و دارای  (Draught) آبخور۱۲ متری هستند. این کشتی ها دارای ویژگی مخصوص برای حمل کانتینر می باشند که بدنه، ماشین آلات و کالای آنها سرمایه های عظیمی را تشکیل می دهند و در واقع نوعی از تجمع خطر بشمار می آیند، زیرا ارزش کالا ، کشتی و ماشین آلات ، به انضمام ارزش کانتینر ها ارقام بسیار سنگینی را در صورت بروز خسارات کلی تشکیل می دهد.

                  

این کشتی ها درای سرعتی حدود  ۱۸ گره دریایی () می باشند که وزنDead weight «مرده آنها»۳۶۵۰۰ تن می باشد و قادرند تا ۱۰۰۰ کانتینر را روی عرشه حمل نمایند.معمولا این گونه کشتی ها حدوداً دارای ۴۲۰سلول هستند که قادرند در حدود ۲۱۶۰۰ کانتینر را در خود جای دهند.

 

***این مسئله رو برای کسانی که زیاد با کشتی و اندازه آن آشنایی ندارند مطرح می کنم:

شما یک کشتی مثلا2000 TEU(TEU به معنای کانتینر 20 فوتی است که واحد شمارش کانتینر می باشد) رو در نظر بگیرید.هر تریلی یک کانتینر حمل میکند پس برای تخلیه این کشتی نیاز به 2000 تریلی داریم.

فرض کنید با قطار این کانتینر ها قرار است حمل شود اگر هر قطاری 50 واگن و در هر واگن 2 کانتینر را حمل کند انگاه به 20 قطار برای حمل محموله این کشتی نیاز است.

***این مسئله را باید مد نظر قرار داد که امروزه کشتی ها ی کانتینری معمولا 7000 TEU هستند!!!!!

 

۱-۳-۱ رعایت اصول و ضوابط ایمنی برای حمل کالا و کانتینر دراین کشتی در درجه اول قرار گرفته است. مجسم نمایید که یکی از کشتی های نسل سوم در حدود ۱۰۰۰ کانتینر را در روی عرشه خود حمل می کند و علیر غم بستن و مهار کشتی با بهترین اصول و ضوابط فنی بر روی عرشه ، کالای داخل این کانتینرها با دست و بوسیله انسان بار چینی شده و طبیعی است که فضای خالی درآن وجود دارد و در نتیجه« هوای بد و نامناسب»(Heavy weather) و حرکات بسیار شدید کشتی، این کالا صدمه خواهد دید.درکشتی های نسل سوم این اشکال وجود ندارد و مهندسی سازه این کشتی ها این اجازه را می دهد که این کانتینر ها روی عرشه و بطور عمودی قرار گیرند تا درحین حرکت کشتی تکانهای فوق العاده زیادی به آنها وارد نشود. البته در این مورد محدودیت وزن کانتینر وجود دارد و حداکثر از ۴۰ تن نبایدتجاوز نکند.

 

«جدا از مسأله ایمین کشتی ، سلولهای هادی این کشتی بر سرعت گذاشتن و برداشتن کانتینر ها می افزاید و در نتیجه اقامت کشتی در بندر که تو قفی هزینه زاست کاهش پیدا می کند. بدین ترتیب نقشه بار چینی کانتینر ها در داخل کشتی که باید قبل از ورود کشتی به ترمینال یا بندر تنظیم و برنامه ریزی شده باشد آسان است. کشتی های (RO.RO) نیز از امکانات و وسایل گسترده ای از نظر محکم کردن تریلی در داخل کشتی برخوردارند».(از کتاب،راهنمای استفاده از کانتینر برای حمل کالا،تالیف ملک رضا ملک پور)

 

۲-۳-۱اصو لا کشتی های نسل سوم و روروها(RO.RO) مجهز به سیستم تهویه شده اند و ازاین جهت به راحتی می توان کالایی را که در قبال رطوبت ،دم و عرق کردگی حساس هستند حمل نمود .دراین کانتینر ها می توان سیستم تهویه را از قبل تنظیم نمود و از جمع شدن گازها درآنها جلوگیری به عمل آورد.

 

۳-۳-۱کشتی های نسل سوم علیرغم طول ، عرض و عمق زیادی که دارندبه نوعی طراحی شده اندکه می توان ازحداکثر بارچیده شده ازنقطه نظرارتفاع استفاده کرد اما برنامه بارچینی بایدبه نحوی باشدکه تعادل کشتی را به بهترین نحوی حفظ نماید، به همین دلیل برنامه تخلیه و بارگیری آنها دربنادر مختلف و متفاوت با بهره گیری از سیستمهای کامپیوتری صورت می پذیرد، که برنامه تخلیه و بارگیری به آن داده شده و محاسبات مربوط به حفظ تعادل کشتی، فشار وارده به گوشه ها را در رابطه با وضعیت تعادل کشتی در اختیار دارد.

باید دقت نمود که در زمان تخلیه و بارگیری به مسأله قرینه چینی بار از نقطه نظر وزن و حجم دقت فراوانی بکار برده شود ، زیرا عدم دقت درتوزیع کانتینرها با وزنهای مختلف و متفاوت باعث بهم خوردن تعادل کشتی شده و ممکن است باعث بروز خطرات جدی دراین زمینه گردد.

 

 

۴-۱ کانتینرهای یخچالی

حمل و جابجایی مواد غذایی با کانتینر ها ی یخچالی اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده و استفاده ازاین  شیوه و روش روز افزون است. کشتی های مخصوص حمل کانتینر قادرند هر بار بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ هزار واحد کانتینر یخچال دار را حمل نمایند.این کانتینر در ابتدای پیدایش خود از دستگاههای برقی و یا دیزلی مستقل تغذیه می شدند،در حالی که پیدایش کشتی های نسل سوم این امکان را فراهم آورده که واحد تغذیه بصورت مشترک برای کلیه کانتینر های بارگیری شده عمل نماید و این سیستم باعث صرفه جویی در استفاده از فضای کشتی شده است. درسیستم حمل و نقل دریایی این روش بنام"Port Hole" نامیده می شود .در این شیوه هوای خنک و سرد به داخل هر کانتینر رانده شده و پس از اتصال به سیستم (Pneumo-Mechanical) خنک می شود. اگر بخواهیم کالاهایی که با استفاده از کانتینر حمل می شودند را طبقه بندی نماییم، طبقه بندی کالا باید تحت شرایط خاص بیمه ای ازقبیل«شرایط حمل گوشت منجمد» (Frozen meat clauses) و«یا غذاهای منجمد»(Frozen food cluses) حمل شود به شرح زیر است:

 

۱-۴-۱ کالاهایی که باید در حالت یخ زده ، یعنی در دمای کمتر از ۱۰درجه فارنهایت حمل شوند مانند انواع گوشت ، ماهی ،کره.

 

۲-۴-۱ کالاهایی که باید در حالت خنک ، یعنی درجه حرارت بین ۲۲ تا ۳۲ درجه فارنهایت حمل شوند مانند انواع گوشت تازه، پنیر ، تخم مرغ و انواع سبزیجات.

 

۳-۴-۱ میو ه جات که در زمان حمل احتیاج به درجه حرارت بین ۲۸ تا ۳۲ درجه فارنهایت دارند.