تبلیغات
SeaTrade & Transport - مطالب بازرگانی و اقتصاد
سه شنبه 3 بهمن 1396  09:16 ق.ظ    ویرایش: سه شنبه 3 بهمن 1396 09:21 ق.ظ

چک ضمانت یا چکی که بابت تضمین انجام تعهد صادر می‌شود درصورتی امکان وصول دارد که متعهد خلف وعده کرده و در انجام معامله یا تعهدی که به عهده گرفته قصور کند.

 


اگر اختلافات بین طرفین(یعنی صادر کننده چک و دارنده چک) بابت عدم انجام تعهد و مربوط به معاملات طرفین نباشد، چک ضمانت تنها در صورتی قابل وصول است که صادرکننده چک خلف وعده کند و در غیر اینصورت اجرای چک خیانت در امانت محسوب می‌شود. دکتر بهنام حبیب‌زاده گفت: چك نوشته‌ای است كه به موجب آن صادر كننده وجوهی را كه نزد محال علیه دارد كلا یا بعضا مسترد یا به دیگری واگذار می‌کند، در ماده 311 نیز آمده است که پرداخت چک نباید وعده داشته باشد، چک سند تجاری است که در کنار سفته و برات قرار دارد که پس از صدور باید در مدت زمانی که تعیین شده است پرداخت شود.


 

چک ضمانت وصف کیفری ندارد
وی با اشاره به اینکه در کشورهای دیگر استفاده از چک برای ضمانت مرسوم نیست، توضیح داد: در کشور ما مرسوم شده است تا از چک به عنوان تضمین و تعهد انجام کار استفاده ‌شود  که این ضمانت، ناشی از یک تعهد اصلی است؛ به طور مثال برخی صاحبان خانه هنگام انعقاد قرارداد از مستاجر چک تخلیه دریافت می‌کنند.
وکیل پایه یک دادگستری با اشاره به اینکه چنین چک‌هایی نباید چک نقدی به حساب بیایند، تصریح کرد: نقدی تلقی کردن این گونه چک‌ها خلاف ذات و تعریف امانت است و صدور این گونه چک‌ها با عنوان نقدی و به روز ناشی از اضطرار صادر کننده است. حبیب‌زاده گفت: در قانون صدور چک اصلاحی 1382 قانونگذار برای صدور چک پرداخت نشدنی به تاریخ روز مجازات حبس و محرومیت از داشتن دسته چک مقرر کرده است اما چک‌های تضمینی طبق ماده 13 قانون صدور چک، فاقد وصف کیفری هستند و دارنده نمی‌تواند در خصوص چکی که بابت تضمین تعهد یا ضمانت دین دریافت کرده، شکایت کیفری کند. وی همچنین با بیان اینکه، چک‌های تضمین نباید به عنوان امانت هم تلقی شود، گفت: چکی که بابت تضمین داده می‌شود، از مقررات امانت خارج است و در صورتی‌که شخص گیرنده چک قبل از ایجاد سبب عدم انجام تعهد از طرف صادر کننده اقدام به وصول چک کند، مرتکب خیانت در امانت نشده است، زیرا چک از باب تضمین به فرد داده شده است و نه از باب امانت.  


مندرجات چک باید کامل باشد
این وکیل پایه یک دادگستری با اشاره به اینکه چک ضمانت باید همانند چک‌های عادی مندرجات کاملی داشته باشد، افزود: ماده 3 قانون صدور چک تاکید دارد که چک‌ها باید دارای امضا و تاریخ، عدم وجود قلم‌خوردگی و یکسان بودن عدد و حروف  باشند، در صورت عدم وجود هر یک از این موارد، چک، فاقد ارزش قانونی بوده و در بانک معتبر نیست؛ بنابراین وصول نمی‌شود.
وی تاکید کرد: صادر کننده چک نمی‌تواند دلیل صدور چک را قید کند و در صورت قید شدن نیز بانک توجهی به این متن ندارد، بنابراین برای وصول چک‌های ضمانت نمی‌توان بدون داشتن شروط لازم از بانک پولی دریافت کرد.
حبیب‌زاده تاکید کرد: کسانی که چکی صادر می‌کنند باید در تاریخ مقرر در حساب آنها مبالغ لازم وجود داشته باشد وقتی از بانک استعلام شود و حساب فرد موجودی لازم را نداشته باشد و بانک گواهی عدم پرداخت را به فرد ارایه دهد و با این گواهی می‌توان علیه فرد مذکور اقامه دعوی کرد.  


نحوه مطالبه چک ضمانت
حبیب‌زاده خاطرنشان کرد:  اگر فردی چک را بابت تضمین معامله یا انجام تعهد بدهد و آن معامله صورت نگیرد یا وظیفه فرد انجام نشود، بر این اساس باید در دادگاه حقوقی موضوع را پیگیری کرد.
وی با ذکر مثالی در خصوص مطالبه چک تخلیه در قراردادهای اجاره گفت: البته باید توجه داشته باشند اینطور نیست که به محض دادن دادخواست از بابت چک تخلیه به راحتی می توانند مبلغ آن را وصول کنند؛ محاکم در خصوص مطالبه چک تضمینی کمی سخت می گیرند و دارنده باید پس از انقضای مدت، عدم انجام تعهد را ثابت کند و سپس مبلغ ودیعه را به صندوق دادگاه واریز کند.
وی با اشاره به نحوه اقامه دعوا برای دریافت مبالغ چک، اظهار کرد: برای اقامه دعوای حقوقی باید در محل اقامت صادر کننده چک، دعوا طرح شود؛ به عنوان مثال اگر محل اقامت فرد‌ صادر کننده چک تهران است و چک در شهرستان باشد، در تهران باید برای  اقامه دعوای چک،  اقدام شود.
حبیب‌زاده با اشاره به ماده 13 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی تصریح کرد:  البته اگر طرفین، در محل دیگری اقدام به عقد قرارداد کرده باشند یا در قرارداد خود، محل دیگری را برای انجام تعهد مشخص کرده باشند یا محل بانک صادر کننده دسته چک جایی متفاوت از محل اقامت صادرکننده چک باشد، در این صورت علاوه بر محل اقامت صادرکننده، در این سه محل هم می‌توان اقدام به طرح دعوا کرد.


   


نظرات()  
چهارشنبه 29 آذر 1396  09:47 ق.ظ    ویرایش: چهارشنبه 29 آذر 1396 09:50 ق.ظ


چک یا سفته


نکاتی که در زیر آورده شده است با مطالعه نظرات و وسوالات در سایت موسسه حقوقی عدالت نو می باشد که بصورت پرسش و پاسخ با کمی تغییر و اصلاح نگارشی بروز شده است.


 1- برای تضمین خرید از شخص خریدار چک بگیریم یا قرارداد محضری؟


پاسخ : در قالب قرارداد محضری اگر باشد بهتر است منتهی برای تضمین خرید و استفاده از شرط خیار فسخ به علت تاخیر ثمن ، حتما چك بگیرید .


 2- مبلغ نه میلیون به کسی قرض داده ام و طرف مقابل هم یک چک به تاریخ یک سال پیش و در وجه حامل داده است و چون دسته چک ندارد نمی تواند چک جدیدی بدهد آیا این چک مشکل دارد؟


پاسخ: این چک را اگر خودش صادر كرده و از دسته چک خودش بوده میتوانید تاریخ انرا اصلاح كرده و سررسید انرا به روز نمایید اما اگر دیگری صادر كرده به بانک محال علیه مراجعه كنید اگر حساب صادر كننده مسدود نیست یا جعلی نباشد و سرقتی نباشد از قرض گیرنده هم بخواهید پشت چک را به عنوان ضامن امضا كند و دیگر مشكلی نیست.


3- از کسبه هستم و بیشتر چک هایی که بابت فروش اجناسم از مشتری می گیرم، چک مشتریان آنهاست. 

چطور می توان تضمین کرد اگر چک پاس نشد یا مشکل داشت خودشان مسئول هستند؟


پاسخ: از ارائه كننده چک بخواهید ظهر چک را نیز خودش به عنوان ضامن امضا كند(مشخصات کامل رو بنویسن) ضمنا از تاریخ سررسید چک لغایت یكسال فقط میتوانید علیه صادر كننده و ظهرنویش مجتمعا شكایت كنید بعد از یكسال فقط علیه صادر كننده میتوانید اقدام كنید لذا حواستون باشد كه موعد یكسال رد نشود.


4- برای شخصی ۲ فقره وام گرفتم، هر کدام ۱۰ میلیون تومان با بازپرداخت ۱۵ میلیون تومان، مجموعا ۳۰ میلیون تومان. یکی به نام پدرم با ضمانت همکار پدرم و دیگری به نام خودم و ضمانت پدرم. این پول را به شخصی قرض دادم. این شخص به دلایل مالی که دارد نمی تواند دسته چک بگیرد و فاقد دسته چک می باشد. اما خواهرشان دسته چک دارد و با دسته چک کار میکند. بابت ضمانت چکار کنم؟ درمورد گرفتن چک یا سفته اگر راهنمایی بفرمایید. نیاز به قرارداد هم هست؟


پاسخ: فقط و فقط چك بگیرید از خواهرش نه سفته و خودش هم پشت چك را امضا كند و جا و مكانش رو هم حتما بشناسید زیرا چك به تنهایی ارزش ندارد ولی اگر مكانش و اموالش شناسایی شود هنگام برگشت ، بتوانید جلبش را بگیرید اما در مورد تفاوت جك و سفته و ارزشهای بیشتر چك نسبت به سفته ، به مقاله ای كه در همین سایت گذاشته شده تحت عنوان چك بهتر است یا سفته رجوع كنید تا آگاه شوید.


5- بابت کارم از من چک یا سفته ضمانت خواستند کدامشان برای من بهتر است؟(کمتر سوء استفاده می شود)


پاسخ: سفته بدهید بهتره زیرا زمان زیادتری برای شكایت ، صرف میشود اما حتما در متن سفته قید نمایید بابت ضمانت حسن انجام كار . و هنگام تصفیه هم حتما پس بگیرید .


6- بابت معامله ای شراکتی، مبلغ ۲۱۰میلیون تومان به فردی پرداخت کردم و ایشان یک فقره چک به مبلغ ۱۴۰ میلیون تومان بابت تضمین وجه و چند فقره سفته به ارزش ۷۰ میلیون تومان بدون تاریخ به بنده داده اند. حال که به مشکل برخوردیم قصد داشتم بخاطر مراحل طولانی اجرای سفته فعلا با چک اقدام کنم اما شنیدم چک تضمین ارزش زیادی برای دادگاه ندارد. لطفا راهنمایی کنید چطور می توانم به پول خود برسم؟


پاسخ: چك تا زمانی تضمین است كه شرط ان انجام نشده باشد ولی وقتی شما شرط رو انجام دادین و منتظر برگشت پول بودین و طرف مقابل باید تعهدات خود را انجام دiد و نداده است در اینصورت از حالت تضمین خارج شده و میتوانید وصول كنید.


7- من آژانسی را خریده ام ولی فروشنده دارایی و مالیات را تسویه نکرده و چک سفید امضا به من داده است ،  الان می خواهم آژانس رو بفروشم و طرف مقابل از من تضمین خودم را می خواهد و چک فروشنده قبلی را قبول نمی کند. راهنمایی بفرمائید.


پاسخ:  هرچقدر كار كرده اید ، به اداره دارایی مراجعه کنید و ببینید چقدر مالیات بدهکار هستید و مربوط به چه سالهای مالی. آنچه مربوط به دوره خودتان بود مكلف هستید تسویه كنید. آنچه مربوط به فروشنده قبلی بود می توانید با وی صحبت كنید بپردازد . اگر نپرداخت، خودتان می پردازید و چك ایشان را به اجرا گذاشته و به ازای آنچه پرداخته اید از ایشان دریافت می كنید.


8- بنده فروشنده خودرویی هستم که خریدار دو چک یک ماهه بابت قسمتی از حساب خرید در وجه اینجانب صادر کرده و از چک اول حدود دو ماه و اندی روز و از چک دوم یک ماه و اندی می گذرد و با وعده سر خرمن تا به امروز قضیه را تطویل کرده و قصد پرکردن حساب و پرداخت را ندارد . حال اولا چک مربوط به موسسه مالی و اعتباری مهر است و الان متوجه شدم نوشته ابن دستور پرداخت مشمول قانون چک نمی باشد منتهی بانک که دفعه اول رفتم پرسیدند می خواهی چک را برگشت بزنی یا خیر که آن موقع برگشت نزدم. حالا سوال من این است آیا می شود اقدام کیفری کرد یا خیر کلا چه کار می توانم بکنم؟


پاسخ: اشتباهتان این بود كه چك را اقدام نكردین . این پرونده اقدام كیفری ندارد اما میتوانین مجددا به خریدار بگویید چك را عوض كند و این بار در تاریخ خودش برگشت بزنید و فقط و فقط ظرف سه روز فسخ معامله را از طریق اظهارنامه بوی ارسال كنید بعدا میتوانید ماشین را پس بگیرید.


9- به عنوان رییس حسابداری مشغول به کارم. تمامی کلیدها و گاوصندوق و دسته چکهای شرکت دست من است. ۶۰میلیون تومان سفته یا چک بابت ضمانت می خواهند. در قراردادم باید عنوان سفته جهت تضمین و شماره سفته قید شود؟ و اینکه سفته بدهم یا چک؟


پاسخ: بهترینش سفته است و در متن سفته قید شود بابت ضمانت حسن انجام تعهد.


10- من یک چک ۲۰ میلیون تومانی از شخصی بابت رضایت دیه گرفتم. طرف چند بار چک خود را نقد نکرد و بنده چکش را عوض کردم تا چک آخری که گفت نقد نمی کند. چون مبلغ ۲۰ میلیون بود به شورای حل اختلاف مراجعه و شکایت کردم. ضمنا چون چک رو به حساب خوابونده بودم(واگذار کرده بودم) چک بلافاصله از طرف بانک برگشت زده شده است. حال سئوال اینجاست چون چک حقوقی است آیا ممکنه حکم جلب بگیرم. طرف تمکن مالی هم دارد. ولی حسابش خالی و به حساب همسرش انتقال داده است.


 پاسخ: چون چك از طریق كلر به حساب رفته لذا معلوم است كه چك مدت دار بوده و حقوقی است و طبق ماده ١٣ اصلاحی چك ، باید دادخواست مطالبه وجه به شورا بدید.


 11- شخصی طلب هفده میلیونی داشتم که بابتش ماشینش رو توسط قانون توقیف فیزیکی کردم. یکی از بستگانش ازم خواسته تا با دریافت چک از شکایتم صرف نظر کنم تا ماشین رو از پارکینگ در بیارن و بفروشن تا طلب منو بدن. چون یک سال و نیمه دنبال پولمم و نسبت به بستگان شخص شناخت کامل ندارم میشه راهنمایم کنید که چه چکی با چه شرایطی قبول کنم که سرم کلاه نزارن. آیا میشه چک به حساب دادگستری صادر کنن که اگه برگشت خورد مستقیم با قانون طرف باشن یا حامل باشه؟


پاسخ: چك رو در وجه شما بنویسند و پشت آن را كسی از تجار یا كسبه معتبر امضا كنه بهتر است.


12- صندوق وام خانگى دارم و به شخصى مبلغ ١٠ میلیون وام دادم و در ازاى آن یك فقره چك به مبلغ ٢٠ میلیون دریافت كردم كه داخل چك نوشته بابت تضمین كه اقساط وام را به موقع پرداخت كنه اما اقساط را پرداخت نكرده الان میخوام ببینم ایا امكانش هست كه كل چك رو به مبلغ ٢٠ میلیون رو بگیرم یا نه فقط همون ١٠ میلیون قابل وصوله؟


پاسخ: عبارت تضمین یعنی اصل و خسارات بنابراین شما تا میزانی كه خسارات دیده اید میتوانید دریافت نمایید.


13- بابت پول قرضی که به یکی از دوستان دادم یه چک ۱۰ میلیون و یه سفته ۱۰ میلیونی گرفتم. موعد چک ،چک وصول نشد و توسط کارپرداز شرکت چک برگشت شد. در حال حاضر کارپرداز حاضر به پیگیری روند قانونی نیست. آیا شخصا خودم یا شخص دیگری با در دست داشتن لاشه چک میتواند پیگیر روند قضایی و قانونی باشد.


پاسخ: باید دارنده اخر ، ظهر چك را امضا كند و قبل از امضا بنویسد تمام حق و حقوق ناشی از این چك را به اقای … واگذار كردم.


   


نظرات()  

SeaTrade & Transport

زكات علم آموختن آن به دیگران است